İç Mimaride Doğru Ölçüler: 4 Kural ve Sık Yapılan Hatalar

Ölçü, iç mimarlığın en az görünen ama en çok hissedilen kararıdır. Spotun duvara uzaklığı, halının boyu, komodinin yüksekliği ve tablonun asıldığı nokta, birkaç santimle iyi ya da kötü görünür. Bu yazıda projelerimizde başlangıç noktası olarak kullandığımız dört ölçüyü, yanlış karşılıklarıyla birlikte anlatıyoruz.

İç mimari ölçü kuralları denince çoğu kişi dolaşım payını ve mobilya boyutlarını düşünür. Oysa bir mekânın rahat görünmesini sağlayan kararların birçoğu daha küçük ölçektedir. Yanlış asılmış bir tablo ya da yetersiz bir halı, çok iyi seçilmiş bir koltuğun etkisini zayıflatabilir.

Aşağıdaki dört ölçü, bir iç mimarlık projesinde sık sık yeniden hesapladığımız detaylar. Her biri için doğru ve yanlış uygulamayı yan yana gösterdik. Görseller ölçü farkını anlatmak için hazırlanmış konsept çalışmalardır, tamamlanmış bir projemizin fotoğrafı değildir.

1. Spot ışık duvardan kaç cm uzakta olmalı?

Duvardaki bir tabloyu ya da yüzeyi aydınlatan spotu, duvardan yaklaşık 80 cm uzağa ve yaklaşık 30° açıyla yönlendirerek yerleştiriyoruz. Bu mesafede ışık yüzeye yukarıdan aşağı yumuşakça yayılır. Tablonun tamamı benzer yoğunlukta aydınlanır, renk ve doku geçişleri korunur.

Spot duvara 35 cm gibi fazla yaklaştığında ışık tablonun üst kısmında toplanır. Yüzeyde parlak bir bölge, hemen altında da hızla sönen bir gölge oluşur. Yüzeyin dokusu ne kadar belirginse bu dengesizlik o kadar göze çarpar.

2. Halı ölçüsü nasıl seçilir?

Salonda oturma grubunun tamamını taşıyabilecek bir halı seçiyoruz. Referans ölçümüz 250 × 350 cm. Bu boyutta koltuk, sehpa ve berjerler aynı halının üzerinde buluşur ve halı, mobilyaları birbirine bağlayan zemin gibi çalışır.

160 × 230 cm gibi küçük bir halı ise sehpanın altında bir ada gibi kalır. Koltuklar halının dışında durur, oturma grubu bütünlüğünü kaybeder ve zemin parçalı görünür. Mobilya ne kadar nitelikli olursa olsun, bu parçalanma salonun genel etkisini düşürür.

250 × 350 cm, görseldeki salon ölçeği için bir başlangıç noktasıdır. Küçük bir salonda halı, mobilya yerleşimine ve duvarlarla arasında bırakılacak boşluğa göre yeniden boyutlandırılır. Ölçek konusunu küçük alanlar için hazırladığımız rehberde daha ayrıntılı bulabilirsiniz.

3. Komodin yatağa göre hangi yükseklikte olmalı?

Komodinin üst yüzeyini yatak seviyesinin yaklaşık 5 cm altına yerleştiriyoruz. Bu küçük fark, komodinin yatakla aynı bütünün parçası olarak okunmasını sağlar. Yatakta uzanırken lamba, telefon ya da kitaba uzanmak da rahat kalır.

Komodin yataktan 25 cm aşağıda kaldığında görsel süreklilik kopar. Komodin yataktan bağımsız, daha küçük bir mobilya gibi durur. Lamba yatağın çok altında kalır ve uzanıp bir şeye ulaşmak zahmetli hale gelir.

Yatak ve baza yükseklikleri modele göre değişir. Bu yüzden komodin ölçüsünü yatak seçildikten sonra netleştiriyoruz. Özel üretimde yüksekliği doğrudan yatağa göre belirleyebildiğimiz için fark baştan çözülür. Bu yaklaşımı özel mobilya üretimi ve iç mimarlık çalışmalarımızda tek ekip olarak yürütüyoruz.

4. Tablo koltuğun ne kadar üzerine asılmalı?

Tablonun alt kenarını koltuk sırtının yaklaşık 20 cm üzerine alıyoruz. Bu mesafede tablo ve koltuk tek kompozisyon olarak algılanır, göz ikisini birlikte okur.

Tablo 70 cm gibi yukarı asıldığında koltuktan kopar ve duvarda askıda kalır. Aradaki boşluk gereksiz bir ikinci yüzey oluşturur, duvarın üst kısmı ağırlaşır. Koltuk ve tablo aynı mekânda olsa da birbirine ait görünmez.

Dört ölçü tek tabloda

Dört kuralı bir arada görmek için aşağıdaki tabloyu ve şemayı hazırladık.

Tablodaki değerler Varalli'nin projelerinde kullandığı referans ölçülerdir. Tavan yüksekliği, mobilya ve tablo boyutu gibi etkenlere göre her mekânda yeniden değerlendirilir.

Ölçü kararları ne zaman verilmeli?

Dört ölçünün ortak noktası, hiçbirinin dekorasyon aşamasında düzeltilmesinin kolay olmamasıdır. Spotun yeri elektrik hattıyla birlikte, halı ve komodin ölçüsü yerleşim planıyla birlikte, tablonun yeri de duvar ve koltuk seçimiyle birlikte belirlenir. Sonradan bir santim kazanmak çoğu zaman bir şeyi söküp yeniden yapmak demektir.

Bu yüzden ölçüleri mobilya seçildikten sonra tutturmaya çalışmak yerine plan aşamasında kuruyoruz. Keşiften teslime tek elden ilerleyen anahtar teslim iç mimarlık sürecinde bu kararlar teknik projeye işlenir, uygulama sırasında sahada tekrar kontrol edilir.